Nếu đang có ý định sắm một chiếc màn hình máy tính hay laptop mới, bạn rất dễ bị ngợp bởi hàng loạt khái niệm như màn hình HDR, tần số quét hay kích thước. Bên cạnh đó còn về chất lượng màn hình như OLED và QLED. Đây là hai loại công nghệ hiển thị vượt trội hơn phần lớn các màn hình đang có trên thị trường hiện tại. Vậy sự khác biệt thực sự giữa 2 loại màn ở đây là gì?
Bản chất công nghệ
Về bản chất, OLED là viết tắt của Organic Light-Emitting Diode – điốt phát quang hữu cơ. Trong khi đó, QLED thực chất là một phiên bản cải tiến từ màn hình LCD, bằng cách chèn thêm một lớp phim chấm lượng tử vào cấu trúc màn hình.
Điểm mấu chốt nằm ở cách phát sáng. OLED sử dụng công nghệ tự phát xạ, nghĩa là từng điểm ảnh trên màn hình có thể tự phát sáng độc lập. Ngược lại, QLED bản chất vẫn là màn hình LCD dùng đèn nền LED chiếu xuyên qua một lớp phim chấm lượng tử để tăng cường màu sắc, chứ các điểm ảnh không thể tự phát sáng.
Mặc dù cả hai đều có khả năng hiển thị màu sắc rực rỡ, hình ảnh sắc nét, nhưng QLED về cơ bản vẫn gần gũi với công nghệ LCD cũ hơn là OLED.
Khả năng hiển thị
Khi so sánh trực tiếp về chất lượng hình ảnh, công nghệ QLED có sự phân hóa rất lớn tùy thuộc vào giá tiền. Những mẫu QLED đắt tiền hoạt động tốt hơn hẳn dòng giá rẻ nhờ sở hữu đèn nền Mini-LED, tính năng làm mờ cục bộ tốt hơn và góc nhìn thoáng hơn, chứ không hẳn là nhờ các chấm lượng tử. Trong khi đó, hầu hết màn hình OLED đều cho chất lượng hình ảnh đồng đều và đạt điểm số tốt bất kể mức tiền bạn chi ra.
Màn hình OLED hoàn toàn vượt trội về độ tương phản và độ sâu màu đen. Nhờ khả năng tắt hoàn toàn các điểm ảnh không sử dụng, OLED mang lại màu đen sâu tuyệt đối và độ tương phản vô hạn. Dù các công nghệ mới gần đây đã giúp cải thiện đáng kể sắc đen của màn hình QLED, nhưng OLED vẫn giữ vững vị thế độc tôn nếu xét riêng tiêu chí này.
Bù lại, QLED lại làm tốt hơn ở độ sáng. Những chiếc màn hình QLED luôn đem lại độ sáng vượt trội so với OLED, giúp màu ảnh hiển thị cực tốt trong căn phòng nhiều ánh sáng mặt trời hoặc khi xem nội dung HDR. Dù vậy, độ sáng của OLED vẫn rất vừa vặn cho hầu hết mọi không gian phòng hay góc làm việc, và chính độ tương phản đỉnh cao sẵn có mới là yếu tố giúp OLED thể hiện nội dung HDR sống động hơn.
Độ đồng đều
Với QLED, hiện tượng các vùng khác nhau trên màn hình có độ sáng không đều là điều khó tránh khỏi, và cấu trúc đèn nền đôi khi vẫn bị lộ ở một số nội dung. Công nghệ OLED khắc phục triệt để điều này khi giữ nguyên độ chân thực của hình ảnh và tái hiện một cách hoàn hảo ngay cả ở những góc nhìn ngặt nghèo nhất.
Với những yếu tố khác như độ phân giải 4K hay 8K, màu sắc nguyên bản hay khả năng xử lý video, cả hai công nghệ không có quá nhiều khác biệt khi trải nghiệm. Cả hai đều có thể cho ra màu sắc chính xác, dù đôi khi cần tinh chỉnh lại một chút thông số về độ sáng, độ bão hòa tùy theo sở thích của người dùng. Bên cạnh đó, màn hình QLED có phần nhỉnh hơn một chút về dải màu đa dạng hơn.
Mức giá
Một lợi thế rất lớn của QLED chính là chi phí cho các loại màn hình cỡ lớn, đặc biệt là phân khúc từ 32 đến 49 inch (như các dòng màn hình siêu rộng Ultra-wide hoặc Dual QHD). Xu hướng người dùng hiện nay ngày càng sử dụng màn hình kích thước lớn nhiều hơn để làm việc đa nhiệm và chơi game giải trí. Tuy nhiên, một chiếc màn hình máy tính sử dụng tấm nền OLED cỡ lớn thường có giá thành cực kỳ đắt đỏ, chênh lệch rõ rệt so với QLED cùng kích thước.
Ở các phân khúc màn hình siêu lớn hoặc cong góc rộng, khoảng cách về giá lại càng lớn hơn. Nhờ lợi thế chi phí sản xuất tối ưu hơn, công nghệ QLED giúp người dùng dễ dàng tiếp cận với mức giá phải chăng hơn rất nhiều.
Độ bền
Một lo ngại thường gặp đối với OLED là hiện tượng lưu ảnh – burn in – hiện tượng các yếu tố cố định như logo kênh truyền hình, thanh thời sự hay bảng tỉ số thể thao để lại bóng mờ vĩnh viễn trên màn hình.
Dù vậy, xét trên thực tế, burn-in không phải là vấn đề quá lớn đối với đại đa số người dùng phổ thông. Nó chỉ xảy ra nếu bạn bật liên tục một nội dung tĩnh như các kênh tin tức hay thể thao suốt nhiều giờ liền mỗi ngày. Chỉ cần bạn thay đổi các nội dung giải trí của mình, tỷ lệ gặp phải hiện tượng này là cực kỳ thấp.
Tổng kết
Nhìn chung, ở thời điểm hiện tại, nếu đặt lên bàn cân so sánh, màn hình OLED vẫn là lựa chọn cho những ai ưu tiên chất lượng hiển thị đỉnh cao, cần màu đen sâu tuyệt đối và độ tương phản vô hạn khi chơi game giải trí hay xem phim bom tấn. Trong khi đó, QLED sẽ là giải pháp tối ưu cho những người cần một không gian hiển thị lớn, dải màu rộng rực rỡ và độ sáng cao để làm việc đa nhiệm trong môi trường ánh sáng mạnh, đồng thời muốn tìm kiếm một bài toán kinh tế, an tâm và tiết kiệm chi phí hơn.
