Sau gần một tháng gây hoang mang cộng đồng PC, sự cố ổ SSD NVMe biến mất trên Windows 11 đã có lời giải. Trái với nghi ngờ ban đầu hướng về Microsoft, nguyên nhân thực tế lại xuất phát từ firmware thử nghiệm chưa hoàn thiện trên một số lô SSD.
Sự cố xảy ra sau bản cập nhật KB5063878 (Patch Tuesday tháng 8), khi người dùng phản ánh ổ đĩa biến mất hoặc hỏng dữ liệu. Microsoft và nhà sản xuất chip điều khiển SSD Phison đều không tái tạo được lỗi và không phát hiện vấn đề trên firmware chính thức, khiến nguyên nhân vụ việc rơi vào vòng bí ẩn.
Bất ngờ, nhóm PCDIY! – cộng đồng đam mê lắp ráp PC – đã phát hiện vấn đề bắt nguồn từ các phiên bản firmware kỹ thuật (pre-release engineering firmware) vốn chỉ dùng nội bộ. Khi cập nhật Windows 11, các firmware này phản ứng sai lệch, gây ra lỗi mất dữ liệu hoặc ổ cứng “bốc hơi”. Phát hiện này đã được nhà sản xuất bộ điều khiển SSD Phison xác nhận lại.
Rất may, sự cố không ảnh hưởng tới người dùng phổ thông: các ổ SSD bán lẻ chính hãng sử dụng firmware hoàn chỉnh đều an toàn. Tuy nhiên, nếu bạn gặp lỗi, hãy kiểm tra và cập nhật firmware SSD càng sớm càng tốt, đồng thời sao lưu toàn bộ dữ liệu quan trọng trước khi thao tác.
Ngoài ra, Phison cũng cho biết hiện tượng SSD chậm lại sau khi chép file lớn có thể do bộ đệm SLC bị đầy. Trong trường hợp này, nên dùng công cụ “Secure Erase” thay vì chỉ format để khôi phục hiệu suất hoạt động ban đầu.
