Gần đây, một sự kiện gây chấn động đã xảy ra trong ngành công nghiệp robot hút bụi khi thiết bị của hãng Ecovacs bị tin tặc tấn công. Tại Mỹ, người dùng bất ngờ khi nghe thiết bị phát ra những lời lẽ không đúng mực, trong khi tại Úc, camera của robot bị xâm nhập từ xa. Điều đáng chú ý là cuộc tấn công này được thực hiện bởi một hacker ở tận Đức, cho thấy tính chất toàn cầu và nghiêm trọng của vấn đề bảo mật trong lĩnh vực thiết bị thông minh.
Các robot hút bụi thông minh đều có thể bị hack
Sự cố xảy ra với Ecovacs không chỉ gây ra các lo ngại cho người dùng, mà còn làm dấy lên những câu hỏi lớn về tính an toàn của các thiết bị thông minh trong gia đình. Tuy Ecovacs đã nhanh chóng phản hồi về vụ việc, công nhận kết quả thực nghiệm và cam kết sẽ khắc phục lỗi vượt qua bảo mật đối với trình điều khiển xem video trực tiếp trên mẫu X2. Hãng cũng thừa nhận hiện tại chỉ có các mẫu robot hút bụi thuộc X2 series còn lỗ hổng và hứa hẹn sẽ xử lý xong trong một bản vá vào tháng 11, cập nhật qua giao thức không dây (OTA).
Tuy nhiên, theo các chuyên gia an ninh mạng, hầu hết các robot hút bụi sử dụng cảm biến LiDAR từ nhiều thương hiệu lớn như LG Electronics, Samsung, iRobot, Roborock đều có nguy cơ bị tấn công tương tự. Điều này được chứng minh qua nhiều cuộc thử nghiệm của các công ty an ninh mạng. Ví dụ, công ty Check Point Software (CPS) đã từng báo cáo về việc họ có thể kiểm soát nhiều thiết bị thông minh của LG, bao gồm cả robot hút bụi, thông qua một lỗ hổng trong quy trình đăng nhập cổng thông tin của hãng.
Lợi ích cũng như tác hại của cảm biến LiDAR
Cảm biến LiDAR (Light Detection and Ranging) đã mang lại một cuộc cách mạng trong lĩnh vực robot hút bụi. Công nghệ này cho phép thiết bị tạo bản đồ chi tiết về không gian sống, giúp việc lau dọn trở nên khoa học và tối ưu hơn. LiDAR cho phép robot hút bụi di chuyển một cách thuận tiện trong căn nhà, tự động tránh va chạm với đồ vật, nâng cao hiệu quả làm việc và giảm thiểu sự can thiệp của con người.
Tuy nhiên, chính sự tiên tiến này lại tạo ra một điểm yếu về mặt bảo mật. Để hoạt động hiệu quả, hệ thống LiDAR cần kết hợp với camera và phần mềm điều khiển phức tạp. Đây chính là “cửa sau” mà tin tặc có thể khai thác để xâm nhập vào hệ thống. Khi bị tấn công, những thiết bị này có thể trở thành “gián điệp” trong chính ngôi nhà của người dùng, thu thập thông tin cá nhân một cách bất hợp pháp.
Nhận thức được mối nguy này, các nhà nghiên cứu đang nỗ lực tìm giải pháp. Một hướng đi đầy hứa hẹn đang được phát triển bởi ông Donald Dansereau, giảng viên cao cấp tại đại học Sydney (Úc). Dự án của ông nhằm làm nhiễu hình ảnh ghi lại bởi camera trên thiết bị thông minh, số hóa chúng và chỉ cho phép xem được sau khi giải mã. Điều đáng chú ý là phương pháp này vẫn đảm bảo robot hay xe tự hành có thể sử dụng hệ thống định hướng thông qua cảm biến LiDAR. Tuy nhiên, dự án này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và chưa được thương mại hóa.
Thách thức bảo mật ngày càng lớn trong kỷ nguyên IoT
Vấn đề bảo mật không chỉ giới hạn ở robot hút bụi. Trong kỷ nguyên Internet vạn vật (IoT), mọi thiết bị thông minh có khả năng kết nối đều tiềm ẩn nguy cơ bị tấn công. Từ loa thông minh, camera an ninh đến tủ lạnh và đồ chơi trẻ em, tất cả đều có thể trở thành mục tiêu của tin tặc nếu có kết nối Bluetooth hoặc Wi-Fi. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) càng làm gia tăng mức độ nghiêm trọng của vấn đề này.
Để bảo vệ thông tin cá nhân, người dùng cần nâng cao ý thức về an ninh mạng. Điều này bao gồm việc thường xuyên cập nhật phần mềm cho thiết bị, cân nhắc kỹ lưỡng trước khi kết nối chúng vào mạng gia đình, và tìm hiểu về các tính năng bảo mật của sản phẩm trước khi mua.
