Microsoft đã đổ hơn 13 tỷ USD vào OpenAI, nhưng giờ đây hai đối tác đang trong cuộc đàm phán căng thẳng. Nguyên nhân? OpenAI muốn tái cấu trúc xa hơn khỏi nguồn gốc phi lợi nhuận và hướng tới IPO – nhưng cần thuyết phục Microsoft chấp nhận điều khoản mới.
Vấn đề trọng tâm là xác định tỷ lệ cổ phần Microsoft sẽ nắm giữ trong cơ cấu mới của OpenAI. Đồng thời, hai bên đang cập nhật hợp đồng gốc từ 2019 về quyền truy cập vào công nghệ và cách chia sẻ doanh thu.
Theo nguồn tin, Microsoft có thể từ bỏ một phần cổ phần để đổi lấy quyền tiếp cận công nghệ mới của OpenAI sau khi thỏa thuận hiện tại kết thúc vào 2030. Đây là yếu tố then chốt để mở đường cho cấu trúc doanh nghiệp mới của OpenAI.
CEO Sam Altman đã nhiều lần khẳng định mục tiêu phát triển trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) – công nghệ có thể vượt trội con người. OpenAI đang thúc đẩy chuyển đổi bộ phận kinh doanh thành Công ty Lợi ích Công (PBC), cân bằng giữa lợi nhuận và tác động xã hội. Chuyển đổi này được xem là bước đệm quan trọng nếu công ty muốn IPO.
Mối quan hệ giữa hai bên đang có dấu hiệu căng thẳng khi mục tiêu bắt đầu phân kỳ. Microsoft vẫn cung cấp tài nguyên tính toán khổng lồ cho OpenAI, trong khi OpenAI đang phát triển dự án riêng – bao gồm dự án điện toán “Stargate” với sự hỗ trợ tiềm năng từ SoftBank và Oracle.
Một nhân viên cấp cao của Microsoft than phiền: “OpenAI nói với Microsoft ‘hãy cung cấp tiền và năng lực tính toán nhưng đừng can thiệp’. Điều này tạo ra căng thẳng và thể hiện thái độ kiêu ngạo.”
OpenAI khởi đầu năm 2015 là tổ chức phi lợi nhuận. Năm 2019, công ty thành lập bộ phận vì lợi nhuận cho phép nhà đầu tư chia sẻ lợi nhuận với mức giới hạn. Gần đây, OpenAI huy động 6,6 tỷ USD vào tháng 10/2024 và thêm 40 tỷ USD vào tháng 3/2025 từ các nhà đầu tư lớn.
Tuy nhiên, OpenAI vẫn phải vượt qua nhiều rào cản pháp lý tại California và Delaware. Đồng thời, Elon Musk đang kiện để ngăn chặn việc tái cơ cấu, cho rằng những thay đổi này có thể chuyển quyền lực và lợi ích từ phát triển AGI khỏi công chúng vào tay các nhà đầu tư.
Nếu kế hoạch thất bại, OpenAI có thể bị hạn chế nghiêm trọng khả năng gọi vốn, IPO và cạnh tranh với các gã khổng lồ công nghệ như Google.
