Một nghiên cứu tổng hợp với gần 98.000 người tham gia mới đây cho thấy việc sử dụng thường xuyên các nền tảng video ngắn có thể liên quan đến nguy cơ suy giảm khả năng tập trung, ghi nhớ và gia tăng các vấn đề về sức khỏe tinh thần. Các nhà nghiên cứu gọi hiện tượng này là “popcorn brain” (não bỏng ngô) – trạng thái não bộ liên tục tìm kiếm những kích thích mới, khiến người dùng khó duy trì sự chú ý trong thời gian dài.
Thực tế, không ít người trẻ thừa nhận thường xuyên dành nhiều giờ mỗi ngày để lướt video ngắn. Nhiều người cho biết họ gặp khó khăn khi đọc các bài viết dài, học tập hoặc làm việc tập trung. Một số trường hợp còn bị ảnh hưởng đến giấc ngủ do thói quen sử dụng điện thoại vào ban đêm.
Theo các chuyên gia, mỗi video ngắn đều tạo ra những đợt kích thích dopamine tức thời, khiến não bộ dần quen với việc nhận phần thưởng nhanh và liên tục. Điều này có thể làm giảm hứng thú đối với các hoạt động đòi hỏi tư duy sâu như đọc sách, nghiên cứu hoặc học tập kéo dài.
Tuy nhiên, nhiều nhà khoa học cũng cho rằng cần nhìn nhận kết quả nghiên cứu một cách thận trọng. Phần lớn các nghiên cứu hiện nay mới chỉ ghi nhận mối liên hệ giữa việc xem video ngắn và sự suy giảm khả năng tập trung, chứ chưa chứng minh được video ngắn là nguyên nhân trực tiếp gây ra tình trạng này.
Một câu hỏi đáng chú ý được đặt ra là liệu những người vốn có khả năng tập trung kém hoặc thường xuyên căng thẳng, thiếu ngủ có xu hướng tìm đến video ngắn nhiều hơn hay không. Bên cạnh đó, tác động tiêu cực có thể đến từ việc sử dụng điện thoại quá mức nói chung thay vì chỉ riêng định dạng video ngắn.
Các chuyên gia khuyến nghị người dùng nên chủ động kiểm soát thời gian sử dụng mạng xã hội, duy trì thói quen đọc sách, tập luyện thể thao và dành những khoảng “nghỉ ngơi kỹ thuật số” để não bộ được phục hồi. Trong bối cảnh nội dung ngắn ngày càng phổ biến, vấn đề không nằm ở việc loại bỏ hoàn toàn video ngắn mà là sử dụng chúng một cách cân bằng và có chủ đích.
